Kolej: poseł pyta, minister odpowiada

WARSZAWA. Przedstawiamy treść interpelacji zgłoszonej przez posła Janusza Cichonia ws. przywrócenia linii kolejowej Ełk - Olecko - Gołdap  i odpowiedź, jakiej w imieniu ministra infrastruktury udzielił sekretarz stanu Andrzej Bittel.

Interpelacja nr 8822 do ministra infrastruktury w sprawie przywrócenia odcinka linii kolejowej Ełk-Olecko-Gołdap
Zgłaszający: Janusz Cichoń
Data wpływu: 15-07-2020

Szanowny Panie Ministrze!

Obecnie odcinek mazurskiej linii nr 41 Ełk – Olecko – Gołdap jest przejezdny jedynie między Ełkiem a Oleckiem, gdzie można jeździć z prędkością do 80 km/h. Dalej, od Olecka do Gołdapi, linia jest całkowicie nieprzejezdna. Między Ełkiem a Oleckiem kursują wyłącznie pociągi towarowe, a ruch pasażerski wygasł w rozkładzie jazdy 2012/2013. Budowa linii Rail Baltica raczej wyeliminuje Olecko z rozkładów jazdy większości pociągów towarowych, co zakończy się marginalizacją tej i tak mało uczęszczanej stacji. Modernizacja linii na całym odcinku ma sens, a realizacja powyższej modernizacji przyczyni się do włączenia komunikacji i zmniejszenia przepaści w dostępie do Polski północno-wschodniej, zdecydowanie przyczyni się do rozwoju gospodarczego regionu oraz w przyszłości może stać się kołem zamachowym rozwoju współpracy transgranicznej Unia Europejska – Rosja. Lecz to nie wszystko. Inwestycja przeprowadzona przez państwo ze względu na wymogi bezpieczeństwa i obronności północno-wschodnich rubieży RP otworzyłaby też możliwości wykorzystania jej do celów gospodarczych – kolejowych przewozów towarowych, ze szczególnym wskazaniem potencjału podmiotów gospodarczych funkcjonujących w podstrefie Gołdap Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz Kopalni Kruszywa Stożne.

Modelowym działaniem państwa byłoby umożliwienie dostępności komunikacyjnej przyjaznym środowisku transportem kolejowym kuracjuszom, turystom i mieszkańcom Gołdapi – jedynej na Mazurach i Warmii miejscowości uzdrowiskowej uważanej za uzdrowisko o najczystszym powietrzu w Polsce oraz przywrócenie całej linii Ełk – Olecko – Gołdap, przede wszystkim ze względu na znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa, jako linii zwiększającej zdolności logistyczne przy granicy z obwodem kaliningradzkim FR i w bezpośrednim sąsiedztwie Przesmyku Suwalskiego, a także sfinansowanie przez państwo modernizacji linii kolejowej Olecko – Gołdap.

Panie Ministrze, czy planowane jest przywrócenie – zmodernizowanie wyżej opisanej trasy kolejowej?

Warszawa, dnia 05 sierpnia 2020 r.
Znak sprawy: DTK-5.054.141.2020
Pani Elżbieta Witek Marszałek Sejmu RP

Szanowna Pani Marszałek,

odpowiadając na interpelację nr 8822 Posła na Sejm RP Janusza Cichonia w sprawie przywrócenia odcinka linii kolejowej Ełk – Olecko – Gołdap, przedstawiam poniższe stosowne informacje.

Na wstępie pragnę podkreślić, że linia kolejowa nr 41 na odcinku Ełk – Olecko jest w dobrym stanie technicznym, a obowiązująca na nim prędkość wynosi V=80 km/h. Natomiast odcinek Olecko – Gołdap jest nieczynny i nieeksploatowany – ruch pociągów pasażerskich zawieszono w 1993 r. a pociągów towarowych w 2002 r.

Uprzejmie informuję, że wszystkie warianty modernizacji linii Rail Baltica zakładają remont/modernizację na uzupełniającym odcinku linii kolejowej 41 Ełk – Olecko wraz ze stacją Olecko, umożliwiając ruch w kierunku Ełku i Suwałk, pomimo że odcinek ten nie jest planowany obecnie w głównym ciągu linii kolejowej E-75. Powyższe umożliwiać będzie w przyszłości wykonanie remontu/modernizacji linii kolejowej nr 41 na odcinku Olecko – Gołdap oraz ewentualne odtworzenie połączenia kolejowego na tym odcinku.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowa linia kolejowa posiada potencjał przewozowy zarówno w aspekcie regionalnych przewozów pasażerskich, jak i przewozów towarowych oraz zlokalizowana jest na obszarze mającym duży potencjał turystyczny, PKP Polskie Linie Kolejowe SA zaproponowała Marszałkowi Województwa Warmińsko-Mazurskiego projekt rewitalizacji linii nr 41 na odcinku Olecko – Gołdap jako jeden z potencjalnych projektów do realizacji w następnej perspektywie finansowej UE 2021-2027 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego bądź jego odpowiednika. Marszałek nie odniósł się do tej propozycji ponieważ nie są obecnie znane zasady korzystania z instrumentów finansowych UE, jak również potencjalna wielkość alokacji dla przyszłej perspektywy, w tym dla programów regionalnych.

Jednocześnie informuję, że alternatywą dla realizacji przedmiotowego projektu ze środków RPO mogłyby być środki Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2028 r. (dalej: „Program”), dla którego w dniu 26 maja 2020 r. uruchomiony został I nabór zadań inwestycyjnych. Nabór projektów do Programu jest otwarty, a zgłoszeń mogą dokonywać jednostki samorządu terytorialnego: szczebla gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego lub ich związki/stowarzyszenia.

Zaznaczyć należy, że decydujący wpływ na możliwość realizacji inwestycji w ramach tego Programu ma samorząd, który zgłasza konkretny projekt, opracowuje wstępne studium planistyczno-prognostyczne, pozyskuje opinie podmiotów zewnętrznych, deklarację właściwego organizatora przewozów oraz inne dokumenty, a także zapewnia finansowanie realizacji projektu w wysokości co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych, co jest niezbędnym warunkiem udziału w Programie. Ważną rolę odgrywa także organizator przewozów, który musi zapewnić ofertę przewozową nie mniejszą niż 4 pary pociągów na dobę przez okres 5 lat od oddania inwestycji do użytku.

Zakończenie pierwszego etapu naboru zgłoszeń do Programu planowane jest w dniu 26 sierpnia 2020 r. W tym czasie samorządy chcące w nim uczestniczyć powinny złożyć poprawnie wypełniony formularz zgłoszenia projektu. Zaznaczyć jednak należy, że w przypadku zgłoszenia danej inwestycji przez samorząd nie ma gwarancji jej realizacji w ramach Programu. Konieczne jest uzyskanie pozytywnej oceny formalnej, a następnie przekazanie przez wnioskodawcę niezbędnych dokumentów aplikacyjnych (w ciągu 12 miesięcy od daty doręczenia informacji o wynikach oceny formalnej), by projekt podlegał ocenie merytorycznej, rankingowaniu i ewentualnej kwalifikacji do Programu, czego wynikiem byłoby podpisanie umowy pomiędzy PKP PLK SA a samorządem na jego realizację.

Jednocześnie informuję, że wszelkie informacje dotyczące warunków i terminów naboru oraz kryteriów oceny zgłoszonych projektów w ramach ww. Programu opublikowane zostały na stronie internetowej PKP PLK SA pod adresem: https://www.plk-sa.pl/program-kolej-plus/ oraz przekazane do wszystkich Urzędów Marszałkowskich i Wojewodów.

Organizatorem transportu publicznego na terenie województwa jest Marszałek Województwa. W związku z powyższym, decyzja o ewentualnym przywróceniu ruchu pociągów na przedmiotowej linii kolejowej leży w gestii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla województwa warmińsko-mazurskiego, który formułuje możliwości i uwarunkowania rozwoju połączeń kolejowych organizowanych przez województwo na obecną chwilę nie uwzględnia linii kolejowej nr 41 w sieci komunikacyjnej, na której planowane jest wykonywanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej.

Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Andrzej Bittel Sekretarz Stanu