W 2014 roku przypada setna rocznica wybuchu I wojny światowej, odbędą się jej ogólnopolskie obchody. Samorząd województwa warmińsko-mazurskiego zaproponował samorządom gminnym i powiatowym współpracę na rzecz utworzenia nowego szlaku turystycznego w regionie - „Szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowej". W celu koordynacji działań zainicjowano podpisanie listu intencyjnego.
Jak głosi preambuła listu:
„I wojna światowa pochłonęła 10 milionów istnień ludzkich. Austro - Węgry, Niemcy i Rosja wcieliły do swoich wojsk 3,5 miliona Polaków. W bratobójczej walce w latach 1914-1918 poległo ich 400 tysięcy. Ich dramat nie może pozostawać zapomniany.
Tysiące żołnierskich mogił i cmentarzy sprzed ponad 90 lat wrosły w polski pejzaż na Mazurach, Mazowszu, Podlasiu, Lubelszczyźnie, Podkarpaciu, w Małopolsce, w Górach Świętokrzyskich, na Ziemi Łódzkiej. Zachowały się ślady walk: okopy i transzeje, twierdze, dokumenty. Po niemal stu latach od tamtych wydarzeń Europa jednoczy się, a cmentarze dawnych wrogów są już tylko niemym świadectwem historii.
Front zachodni I wojny światowej znają wszyscy. Nazwy Verdun, Ypres, Compiegne stały się symbolami tej wojny. O froncie wschodnim zapomniano, chociaż powojenne losy Europy decydowały się właśnie na wschodzie."
Celem wspólnych działań będzie przywrócenie pamięci o Polakach poległych w latach 1914-1918, wykreowanie szlaku jako nowej atrakcji turystycznej wzbogacającej ofertę turystyczną regionu, wykorzystanie do celów turystycznych zachowanych miejsc walki i materialnych śladów I wojny światowej na Warmii i Mazurach, oznakowanie i promocja tworzonego szlaku. Planowana jest organizacja konferencji naukowych, inscenizacji walk, ekspozycji muzealnych i wystawienniczych.
Gołdap, jedno z wówczas najpiękniejszych mazurskich miast, poniosła olbrzymie straty w trakcie działań wojennych. Dokumentują to liczne zdjęcia z tego okresu. W sierpniu 1914 rozegrała się ważna bitwa pod Gąbinem (obecnie Gusiew). 18 sierpnia opuszczoną przez mieszkańców Gołdap zajmuje około 50 tysięcy rosyjskich żołnierzy. Miasto zostało zajęte i okupowane przez wojska rosyjskie w okresie 18 sierpnia - 10 września 1914 i 5 listopada 1914 - 11 lutego 1915. Przez pół roku Gołdap i okolice, położone na wschodnich rubieżach państwa niemieckiego to teren walk frontowych i okupacji rosyjskiej. Efektem walk i pobytu wojsk rosyjskich było zniszczenie miasta. Spośród 450 domów spalono 150, pozostałe splądrowano i zniszczono. Przy rynku zachowały się tylko budynki od strony południowej, reszta została spalona
W powiecie zniszczono 2565 budynków. Trzystu cywilów wywieziono do Rosji. Na froncie zginęło 292 żołnierzy z gołdapskich parafii oraz 202 żołnierzy z pozostałych parafii z terenu powiatu, a także 65 osób cywilnych. W walkach na terenie ówczesnego powiatu gołdapskiego zginęło w latach 1914-1915 1402 żołnierzy niemieckich, 2562 rosyjskich i 47 osób cywilnych.
Pochowani zostali na 14 dużych cmentarzach i 82 miejscach pochówku powiatu w granicach do 1945, m.in. w Gołdapi: cmentarze wojenne przy ulicach Suwalskiej (187 żołnierzy niemieckich i 397 rosyjskich) i Bocznej (145 żołnierzy rosyjskich), na III cmentarzu ewangelickim przy ul. Cmentarnej (28 niemieckich i 5 rosyjskich)/, w Dubeninkach (53 niemieckich i 115 rosyjskich), Żytkiejmach (116 niemieckich i 221 rosyjskich), Wobałach (1 niemiecki, 400 rosyjskich).
Największe cmentarze wojenne w części byłego powiatu należącej obecnie do Rosji to: Gawriłowo (Gawajty, Gawaiten, Herzogsrode) - 297 niemieckich, 437 rosyjskich, Stiepnoje (Waldaukadel) - 361 niemieckich, 332 rosyjskich.
Na terenie gminy Banie Mazurskie, wchodzącej w skład obecnego powiatu gołdapskiego cmentarze wojenne są m.in. w Żabinie i Obszarnikach.
O poległych mieszkańcach parafii przypominają poświęcone im pomniki w Żytkiejmach, Dubeninkach, Górnem, Baniach Mazurskich, Boćwince, Żabinie, Surminach, Miecznikach (Miczuły), Rogalach, Dunajku. Wiele szczegółowych informacji zawiera strona www.rowery.olsztyn.pl. Po zakończeniu wojny w 1918r. w obu gołdapskich kościołach ewangelickich umieszczono tablice upamiętniające poległych żołnierzy. Podnoszącą się z ruin Gołdap wizytował w maju 1917 roku cesarz Wilhelm II przebywający po raz ostatni w Cesarskich Romintach w Puszczy Rominckiej. Patronat nad odbudową Gołdapi pełniło miasto Braunschweig - Brunszwik, stolica Księstwa Brunszwiku w Dolnej Saksonii. Powojenna planowa odbudowa Gołdapi i okolicznych miast w architektonicznym stylu Neue Sachlichkeit - Nowa Rzeczywistość trafiła do specjalistycznej literatury. Latem 1924 na gołdapskim rynku odsłonięto pomnik w kształcie sześcianu upamiętniający żołnierzy stacjonującego w Gołdapi do 1914r. w czerwonych koszarach 44 pułku piechoty - Infanterie Regiment Nr 44 Graf Doenhoff (7 Ostpreussisches) poległych w wojnie 1914-1918. Drugi pomnik na rynku upamiętniał ofiary wojen 1864-1866, 1870-1871 i 1914-1918 (Kriegerdenkmal fuer die Gefallenen).
Jarosław Słoma
Biblioteka Publiczna w Gołdapi zaprasza 17 stycznia dzieci, rodziców, babcie i dziadków na rodzinny warsztat pt. "Pokoleniowe chwile".
Dziś odbyło się zgromadzenie fundatorów Fundacji Rozwoju Regionu Gołdap. W najbliższych dniach odbędzie się też posiedzenie rady fundacji.
Zbliża się 34 finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Dom Kultury w Gołdapi zaprasza wszystkich, którzy 25 stycznia będą obecni w Gołdapi, do wspólnego spotkania się podczas organizowanych wydarzeń.
Od 1 stycznia parkowanie na parkingu przy ul. Partyzantów / Kombatantów (przy dawnym domu dziecka) oraz w przy Kompleksie Sportowo-Rekreacyjnym / SP5 i bibliotece miało być płatne. Miało być i.... teoretycznie jest, w praktyce jednak nie jest i bardzo możliwe, że w przewidywalnej przyszłości nie będzie.
Od poniedziałku będzie można składać wnioski do budżetu obywatelskiego gminy Gołdap na bieżący rok. Każdy mieszkaniec może zgłosić swój pomysł na inwestycję, wydarzenie lub działanie, które poprawi jakość życia w gminie.
Dziś na terenie miasta Zarząd Dróg Powiatowych w Gołdapi będzie prowadził prace z użyciem równiarki drogowej celem poprawy warunków jazdy na przewężonych przez zalegający śnieg na ulicach.
Za nami kolejne spotkanie dyskusyjnego klubu książki w Bibliotece Publicznej w Gołdapi. Tym razem rozmawialiśmy o książce "Każdy szczyt ma swój Czubaszek".
Biblioteka Publiczna w Gołdapi zaprasza na spotkanie klubu włóczkowego rękodzieła, które odbędzie się 15 stycznia.
W dniach 20-23 stycznia Biblioteka Publiczna w Gołdapi zaprasza wszystkie dzieci do siódmego roku życia wraz z rodzicami na "zimowe, bajkowe poranki".
Przedstawiamy harmonogram dostępności nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej w Gołdapi w okresie od 12 do 18 stycznia.
Biblioteka Publiczna w Gołdapi zaprasza dzieci w wieku od 7 do 12 lat na ferie z biblioteką pełne zabawy, kreatywności i czytelniczych przygód. Zajęcia odbywać się będą w Gołdapi i Grabowie.
Policjanci przypominają właścicielom i administratorom budynków o obowiązku usuwania lodowych sopli i odśnieżania dachów z zalegającego śniegu. Biały puch i lód należy również usunąć z chodników przed posesją, by nie narazić się na mandat lub odpowiedzialność za zaistniałe wypadki.
Klub 15 Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego zaprasza dzieci ze środowiska wojskowego do udziału w planowanych w feryjnych zajęciach.
30 stycznia w Galerii K2 otwarta zostanie wystawa malarstwa Emilii Urbanowicz. To jedno z wydarzeń tegorocznego "Kierunku Gołdap".
Policjanci z Komendy Powiatowej Policji w Gołdapi od początku roku prowadzą spotkania w szkołach z uczniami. Ich głównym celem jest jak najlepsze przygotowanie dzieci i młodzieży do bezpiecznego spędzenia ferii.