WARSZAWA/LENKUPIE. 15 października na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi został wpisany w kategorii wyrobów piekarniczych i cukierniczych „sękacz z Puszczy Rominckiej”. Od wielu lat piecze go Bożena Mikielska z Lenkupi i to ona wnioskowała o taki wpis.

 

Sękacz z Puszczy Rominckiej

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)


Ciasto pionowe, stożkowate, z charakterystycznymi wypustkami przypominającymi sęki, w przekroju widoczne brązowe paski co przypomina słoje drzewa


Kształt (zewnętrzny i na przekroju)


Stożkowaty z licznymi sękami.


Wielkość


Najczęściej wypieka się sękacza, o wysokości 50 cm, ale wielkość zależy od rozmiaru wałka oraz od ilości składników użytych do przygotowania ciasta; tyle ile centymetrów wysokości ma mieć sękacz, tyle samo trzeba użyć jaj


Barwa (zewnętrzna i na przekroju)


Barwa zależna od ognia, różne odcienie żółtego i brązowego i złota, w przekroju widoczne warstwy jasnego ciasta przedzielone ciemnymi, przypominające słoje drzewa.


Konsystencja, „wrażenie w dotyku”


Konsystencja zwarta, ale nie zbita.


Smak i zapach


Delikatny, wilgotny, lekko słodki, czuć aromat arakowy


Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego


Tradycja wypieku sękacza sięga prastarych czasów. Istnieje dużo legend, opowieści i historii związanych z tym specyficznym ciastem. Jedna z wielu historii głosi, że pieczenie ciast w ogniu wywodzi się od prastarych plemion Bałtów – Jaćwingów, Żmudów, Litwinów i Prusów. Ludy te czcząc swe bóstwa, składały im ofiary z mięsa, miodu i ciast. Inna, późniejsza legenda mówi, że pierwszy sękacz został podany na dworze w Bereżnikach koło Sejn królowej Bonie, która zachwyciła się tym wyjątkowo smacznym i efektownym ciastem z sękami - odtąd często zdobiło ono królewski stół na Wawelu. Pruski rodowód sękacza podkreśla nazwa „Baumkuchen”, pod którą sękacz znalazł się w książkach kucharskich (etymologicznie niem.: baum–drzewo; kuchen–ciasto). Przepis na to ciasto można znaleźć w klasycznej książce z przepisami kuchni wschodniopruskiej sióstr Doennig (Kochbuch, M. i E. Doennig, Królewiec, 1931 r., s. 445-447), ale w wielu polskich książkach kucharskich również można znaleźć przepis na to ciasto (Uniwersalna Książka Kucharska, Marya Ochorowicz-Monatowa, Warszawa – Lwów, 1910 r. str. 684-685).


W czasach współczesnych sękacz jest ciastem charakterystycznym dla wschodniej części Polski. Jest to ciasto, które silnie utrwaliło się w lokalnej tradycji kulinarnej. Sękacz pojawia się na stołach mieszkańców podczas uroczystości rodzinnych, m.in. na weselach, chrzcinach, komuniach, jak również podczas Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, z uwagi na jego walory smakowe, trwałość, a także na piękny wygląd.


W zależności od miejsca wypieku, widoczne są różnice w wyglądzie i smaku tego popularnego ciasta, niemniej jednak główna receptura i technologia pozostała ta sama i kultywowana jest także przez mieszkańców okolicy Puszczy Rominckiej. Sękacz z Puszczy Rominckiej może być wypiekany wyłącznie na obracającym się wałku powieszonym nad ogniem rozpalonym z drewna liściastego (brzoza, olcha, jesion), dzięki czemu jest bardziej delikatny i soczysty. Składnikiem, który wyróżnia sękacz z Puszczy Rominckiej jest dodatek aromatu arakowego, dzięki czemu wyczuwalna jest wyraźna nuta araku. Taki sposób wypieku potwierdzają relacje mieszkańców okolic Puszczy Rominckiej. Sękacza wypiekano na wesela, gdzie był najważniejszym ciastem. Stawiano go przy parze młodej i umieszczano w nim wiązankę panny młodej. Na zamożniejszych weselach pojawiało się więcej sękaczy. Jednak zawsze musiały być eksponowane na stołach i umieszczano w nich kwiaty przyniesione przez gości. Do produkcji sękacza potrzebny jest specjalny piec, wałki drewniane oraz duże i wysokie pomieszczenie. To sprawia, że nie każdy w swoim domu mógł upiec to ciasto. Często sąsiadki, członkowie rodzin, spotykali się u osoby, która miała odpowiedni sprzęt i wspólnie przystępowano do pracy. Samo wypiekanie, od dawien dawna, integrowało lokalną społeczność, członków rodziny, było i nadal jest okazją do wspólnego spędzania czasu. Również jego konsumpcja zawsze sprzyjała integracji, gdyż wypiekano go na uroczystości, które gromadziły rodzinę, bliskich i przyjaciół. Wydarzeniem, które promuje sękacze z Puszczy Rominckiej jest „Święto Sękacza”, które odbywa się od kilkunastu lat, w okresie letnim w Żytkiejmach - wsi leżącej przy Puszczy Rominckiej. „Święto Sękacza” propaguje wiedzę o tradycjach kulinarnych regionu, zwyczajach i obrzędach. Dzięki temu wydarzeniu sękacz z Puszczy Rominckiej jest coraz bardziej rozpoznawany, a tradycja jego wypieku jest poznawana przez coraz więcej ludzi.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Dodaj komentarz

Zanim dodasz komentarz, przeczytaj regulamin.
Złote zasady dobrego komentowania:
  • Komentarz powinien dotyczyć treści artykułu.
  • Komentarz nie musi być długi. Wystarczy, że napiszesz kilka szczerych, przemyślanych zdań.
  • Dobry komentarz powinien być konkretny. Komentarz typu „Super", „Extra" jest komentarzem, z którego nic nie wynika. Jest miły, ale nie zawiera konkretów. Jest ogólnym wrażeniem, ale nic nie wnosi do dyskusji.
  • Nic tak nie motywuje jak pochwała. Każdy ma swoje atuty, które warto docenić. Gdy chwalisz, wskaż konkretnie, co nam się podoba. To dodaje otuchy, a jednocześnie jest cenną wskazówką i pomocą w dalszej pracy.
  • Nie bój się pisać, że coś ci się nie podoba. Konstruktywna krytyka jest bardzo pomocna. Trzeba jednak trzymać się pewnych zasad. Dobry krytyczny komentarz to taki, w którym nie krytykujemy osób, tylko ich pracę.Krytykując czyjąś pracę nie ulegaj emocjom, nie używaj obraźliwych słów i zwrotów.
  • Przestrzegaj regulaminu dodawania komentarzy, bądź zawsze kulturalny – to podstawa.
  • Pisz takie komentarze, jakie sam chciałbyś otrzymywać!


Czytaj też:

Skontaktuj się ze spacjalistami w PPP

GOŁDAP. 1 marca Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Gołdapi uruchomi na terenie poradni punkt konsultacyjny. Ma to ułatwić kontakt ze specjalistami zatrudnionymi w placówce. Można będzie się z nimi kontaktować telefonicznie lub osobiście.

Więcej…

Światowy Dzień Kota w bibliotece

GOŁDAP. Przy okazji Światowego Dnia Kota, Biblioteka Publiczna w Gołdapi zaprosiła czytelników wypożyczalni dla dzieci do pochwalenia się swoimi pupilami.

Więcej…

Przyjdź do banku, oddaj krew

BANIE MAZURSKIE. Wszystkich pragnących podzielić się cząstką siebie, OSP w Surminach zaprasza 8 marca na pierwszą w tym roku akcję krwiodawczą w Baniach Mazurskich. Odbędzie się pod hasłem "SpoKREWnieni służbą".

Więcej…

Dziś Światowy Dzień Walki z Depresją

GOŁDAP. 23 lutego przypada Światowy Dzień Walki z Depresją. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Gołdapi zaprasza do zapoznania się z materiałami edukacyjnymi w celu lepszego zrozumienia, czym jest depresja u dzieci i młodzieży i w jaki sposób można jej zapobiegać lub leczyć.

Więcej…

Petycja ws. zimowego utrzymania DW650 i DW651

POWIAT GOŁDAPSKI. Mieszkaniec gminy Gołdap Konrad Kazaniecki zdecydował się złożyć petycję do zarządu województwa, w której wnioskuje o zmianę standardu odśnieżania dróg wojewódzkich 650 i 651. Zachęca też mieszkańców powiatu gołdapskiego do poparcia jej  poprzez podpisanie elektronicznej wersji petycji. 

Więcej…

"Małe Stańczyki" w Botkunach

GMINA GOŁDAP. Mosty w Botkunach znajdują się na dawnej trasie kolejowej Gołdap - Żytkiejmy. Nazywane są czasem "małymi Stańczykami" ze względu na duże podobieństwo do słynnych mostów w Stańczykach.

Więcej…

Pojazdy w straży pożarnej

GOŁDAP. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Gołdapi ma na swoim wyposażeniu 13 pojazdów. Średnia czasu ich eksploatacji to prawie 12 lat.

Więcej…

ZUS zakończył wysyłkę PIT-ów

KRAJ. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozesłał około 10 milionów deklaracji podatkowych PIT do swoich klientów. Na Warmii i Mazurach korespondencję z ZUS otrzyma ponad 339 tys. osób. Oddział ZUS w Elblągu wysłał prawie 114 tys., natomiast oddział w Olsztynie wysłał ponad 225 tys. deklaracji.

Więcej…

Obywatelskie ujęcie pijanego kierowcy

GMINA GOŁDAP. 33-letni gołdapianin odpowie przed sądem za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości. Do jego zatrzymania przyczyniła się wzorowa postawa mieszkańca Giżycka.

Więcej…

Policjanci ostrzegają kierowców i apelują o rozwagę

GMINA GOŁDAP. Plusowa temperatura w dzień, a minusowa w nocy spowodowały, że na drogach naszego powiatu w wielu miejscach było ślisko. Doszło do trzech zdarzeń drogowych - na szczęście nikomu nic się nie stało.

Więcej…

Uwaga - jest ślisko!

POWIAT GOŁDAPSKI. Warunki pogodowe tradycyjnie zaskoczyły Zarząd Dróg Wojewódzkich w Olsztynie. Zapewne osoby odpowiedzialne za zimowe utrzymanie dróg wojewódzkich 650 i 651 na terenie powiatu gołdapskiego nie spodziewały się nocnego mrozu po całodniowej, niedzielnej odwilży i o poranku na jezdnię nie trafił piach czy sól.

Więcej…

Pomóż ustalić dane kłusownika (kłusowników)

GMINA GOŁDAP. W nocy z 12 na 13 lutego w okolicach Rożyńska Małego zastrzelone zostały 2 sarny. Zarząd Koła Łowieckiego Las w Gołdapi wyznacza nagrodę w wysokości 1000 złotych za pomoc w ujęciu kłusownika (kłusowników).

Więcej…

Prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego wydłużone

KRAJ. Z dodatkowego zasiłku opiekuńczego rodzice skorzystają do 28 lutego - przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Więcej…

Zatrzymany kierowca miał sporo na sumieniu

GMINA GOŁDAP. Policjanci zatrzymali kierowcę, który poza obszarem zabudowanym przekroczył prędkość o 36 km/h. W trakcie kontroli ustalono, że kierowca nie posiada uprawnień, podróżuje bez zapiętych pasów, a także przewozi dwoje dzieci poza fotelikami ochronnymi.

Więcej…

Turniej klasyfikacyjny w Działdowie

DZIAŁDOWO. 20 lutego w Działdowie odbył się I Wojewódzki Turniej Klasyfikacyjny Młodzików i Kadetów w Tenisie Stołowym. Wstąpiło w nim troje zawodników UKS Gołdap Zdrój.

Więcej…

Rominta przygotowuje się do rozgrywek

GOŁDAP. Rominta Gołdap przygotowuje się do rundy wiosennej rozgrywek grupy 1 klasy okręgowej Warmińsko-Mazurskiego Związku Piłki Nożnej. Pierwszy mecz 27 marca w Gołdapi z Łyną Sępopol.

Więcej…

Lodowisko przy SP5 już działa

GOŁDAP. Od wczoraj przy Szkole Podstawowej nr 5 czynne jest lodowisko. Przygotował je Ośrodek Sportu i Rekreacji w Gołdapi. Jest bezpłatne.

Więcej…

Dawid Chilicki w kadrze Polski

KRAJ. Gołdapianin Dawid Chilicki, obecnie reprezentujący KSTS Lidzbark Warmiński, powołany został do kadry Polski w tenisie stołowym.

Więcej…

Bieg Jaćwingów w ostatni weekend lutego

GOŁDAP. 27 i 28 lutego, jeśli warunki pogodowe dopiszą i nie będzie rządowego zakazu organizacji, odbędzie się XXX Narciarski Bieg Jaćwingów. Zapisy chętnych do udziału prowadzone będą do 24 lutego włącznie.

Więcej…

Turniej klasyfikacyjny w Ostródzie

OSTRÓDA. 14 lutego w Ostródzie odbył się I Wojewódzki Turniej Klasyfikacyjny Juniorek i Juniorów w Tenisie Stołowym. Po wielomiesięcznej przerwie bardzo dobrze zaprezentowali się zawodnicy z Gołdapi.

Więcej…

Siatkarze z SP3 grali w Bartoszycach

BARTOSZYCE. Karawana turnieju Kinder Joy of moving 2021 w minisiatkówce zawitała w miniony weekend do Bartoszyc, gdzie 6 lutego zorganizowano zawody dla siatkarek, a dzień później dla siatkarzy.

Więcej…