WARSZAWA/LENKUPIE. 15 października na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi został wpisany w kategorii wyrobów piekarniczych i cukierniczych „sękacz z Puszczy Rominckiej”. Od wielu lat piecze go Bożena Mikielska z Lenkupi i to ona wnioskowała o taki wpis.

 

Sękacz z Puszczy Rominckiej

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)


Ciasto pionowe, stożkowate, z charakterystycznymi wypustkami przypominającymi sęki, w przekroju widoczne brązowe paski co przypomina słoje drzewa


Kształt (zewnętrzny i na przekroju)


Stożkowaty z licznymi sękami.


Wielkość


Najczęściej wypieka się sękacza, o wysokości 50 cm, ale wielkość zależy od rozmiaru wałka oraz od ilości składników użytych do przygotowania ciasta; tyle ile centymetrów wysokości ma mieć sękacz, tyle samo trzeba użyć jaj


Barwa (zewnętrzna i na przekroju)


Barwa zależna od ognia, różne odcienie żółtego i brązowego i złota, w przekroju widoczne warstwy jasnego ciasta przedzielone ciemnymi, przypominające słoje drzewa.


Konsystencja, „wrażenie w dotyku”


Konsystencja zwarta, ale nie zbita.


Smak i zapach


Delikatny, wilgotny, lekko słodki, czuć aromat arakowy


Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego


Tradycja wypieku sękacza sięga prastarych czasów. Istnieje dużo legend, opowieści i historii związanych z tym specyficznym ciastem. Jedna z wielu historii głosi, że pieczenie ciast w ogniu wywodzi się od prastarych plemion Bałtów – Jaćwingów, Żmudów, Litwinów i Prusów. Ludy te czcząc swe bóstwa, składały im ofiary z mięsa, miodu i ciast. Inna, późniejsza legenda mówi, że pierwszy sękacz został podany na dworze w Bereżnikach koło Sejn królowej Bonie, która zachwyciła się tym wyjątkowo smacznym i efektownym ciastem z sękami - odtąd często zdobiło ono królewski stół na Wawelu. Pruski rodowód sękacza podkreśla nazwa „Baumkuchen”, pod którą sękacz znalazł się w książkach kucharskich (etymologicznie niem.: baum–drzewo; kuchen–ciasto). Przepis na to ciasto można znaleźć w klasycznej książce z przepisami kuchni wschodniopruskiej sióstr Doennig (Kochbuch, M. i E. Doennig, Królewiec, 1931 r., s. 445-447), ale w wielu polskich książkach kucharskich również można znaleźć przepis na to ciasto (Uniwersalna Książka Kucharska, Marya Ochorowicz-Monatowa, Warszawa – Lwów, 1910 r. str. 684-685).


W czasach współczesnych sękacz jest ciastem charakterystycznym dla wschodniej części Polski. Jest to ciasto, które silnie utrwaliło się w lokalnej tradycji kulinarnej. Sękacz pojawia się na stołach mieszkańców podczas uroczystości rodzinnych, m.in. na weselach, chrzcinach, komuniach, jak również podczas Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, z uwagi na jego walory smakowe, trwałość, a także na piękny wygląd.


W zależności od miejsca wypieku, widoczne są różnice w wyglądzie i smaku tego popularnego ciasta, niemniej jednak główna receptura i technologia pozostała ta sama i kultywowana jest także przez mieszkańców okolicy Puszczy Rominckiej. Sękacz z Puszczy Rominckiej może być wypiekany wyłącznie na obracającym się wałku powieszonym nad ogniem rozpalonym z drewna liściastego (brzoza, olcha, jesion), dzięki czemu jest bardziej delikatny i soczysty. Składnikiem, który wyróżnia sękacz z Puszczy Rominckiej jest dodatek aromatu arakowego, dzięki czemu wyczuwalna jest wyraźna nuta araku. Taki sposób wypieku potwierdzają relacje mieszkańców okolic Puszczy Rominckiej. Sękacza wypiekano na wesela, gdzie był najważniejszym ciastem. Stawiano go przy parze młodej i umieszczano w nim wiązankę panny młodej. Na zamożniejszych weselach pojawiało się więcej sękaczy. Jednak zawsze musiały być eksponowane na stołach i umieszczano w nich kwiaty przyniesione przez gości. Do produkcji sękacza potrzebny jest specjalny piec, wałki drewniane oraz duże i wysokie pomieszczenie. To sprawia, że nie każdy w swoim domu mógł upiec to ciasto. Często sąsiadki, członkowie rodzin, spotykali się u osoby, która miała odpowiedni sprzęt i wspólnie przystępowano do pracy. Samo wypiekanie, od dawien dawna, integrowało lokalną społeczność, członków rodziny, było i nadal jest okazją do wspólnego spędzania czasu. Również jego konsumpcja zawsze sprzyjała integracji, gdyż wypiekano go na uroczystości, które gromadziły rodzinę, bliskich i przyjaciół. Wydarzeniem, które promuje sękacze z Puszczy Rominckiej jest „Święto Sękacza”, które odbywa się od kilkunastu lat, w okresie letnim w Żytkiejmach - wsi leżącej przy Puszczy Rominckiej. „Święto Sękacza” propaguje wiedzę o tradycjach kulinarnych regionu, zwyczajach i obrzędach. Dzięki temu wydarzeniu sękacz z Puszczy Rominckiej jest coraz bardziej rozpoznawany, a tradycja jego wypieku jest poznawana przez coraz więcej ludzi.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

 

Czytaj też:

Zmarły kolejne dwie osoby zakażone

POWIAT GOŁDAPSKI. Zmarły kolejne 2 osoby z powiatu gołdapskiego zakażone SARS-CoV-2. Miały choroby współistniejące.

Więcej…

XXX sesja rady miejskiej w Gołdapi

XXX sesja rady miejskiej w Gołdapi
transmisja online / nagranie z posiedzenia
24 listopada 2020, godzina 13:00

Więcej…

Zagłosuj na piosenkę o Gołdapi

GOŁDAP. Piosenka „Nasze miasto Gołdap”, która powstała w domu kultury w ramach akcji „Gramy dla Gołdapi”, jest w poczekalni Listy Przebojów Radia Olsztyn RaGaTop. To, czy trafi do najbliższego notowania, zależy od wyniku głosowania internautów. Zapraszamy do głosowania na nią!

Więcej…

Nieprawidłowości przy budowie zakładu przyrodoleczniczego

GOŁDAP. Czy podczas budowy zakładu przyrodoleczniczego doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa? Taki wniosek można wysnuć ze słów radnego Andrzeja Tobolskiego, które dziś padły na wspólnym posiedzeniu komisji rady miejskiej. Burmistrz Tomasz Luto widzi to jednak inaczej.

Więcej…

Statystyka dot. mapy zagrożeń

POWIAT GOŁDAPSKI. Od 1 stycznia do 31 października br. poprzez Krajową Mapę Zagrożeń Bezpieczeństwa wpłynęło do policji 371 zgłoszeń dotyczących powiatu gołdapskiego. To o 130 zgłoszeń więcej niż w roku 2019. Najwięcej - 139 zgłoszeń dotyczyło przekraczania przez kierowców dozwolonej prędkości.

Więcej…

Prawie 200 aktywnych zakażeń

POWIAT GOŁDAPSKI. 193 osoby są obecnie zakażone wirusem SARS-CoV-2 powiecie gołdapskim. W sobotę Urząd Wojewódzki w Olsztynie poinformował o 14 nowych przypadkach, w niedzielę nie odnotowano, dziś o 29.

Więcej…

172 aktywne zakażenia

POWIAT GOŁDAPSKI. O 46 potwierdzonych nowych zakażeniach SARS-CoV-2 wśród mieszkańców powiatu gołdapskiego poinformował dziś Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gołdapi. Zmarła też kolejna, czwarta już  osoba zakażona.

Więcej…

Trzy zdarzenia drogowe

GMINA GOŁDAP. W trzech zdarzeniach drogowych, które 20 i 21 listopada odnotowała gołdapska policja, nic nikomu poważnego się nie stało. Dwie osoby zostały ukarane mandatami, jedna została pouczona.

Więcej…

Duży pożar w Suczkach

SUCZKI. Do dużego pożaru doszło dziś w Suczkach. Dyżurny straży otrzymał zgłoszenie kilka minut po godzinie 10. Do działań zadysponowani zostali strażacy z Państwowej Straży Pożarnej, Wojskowej Straży Pożarnej i ochotnicy z kilku OSP.

Więcej…

Nowi policjanci złożyli ślubowanie

OLSZTYN. Na terenie oddziału prewencji policji w Olsztynie odbyło się dziś ślubowanie przyjętych do służby policjantów. Szeregi formacji zasiliło 45 osób, w tym 12 kobiet. Funkcjonariusze po przebytym szkoleniu trafią m.in. do Gołdapi.

Więcej…

Przedsiębiorcy mogą liczyć na różne formy wsparcia

GOŁDAP. Odroczenie terminu płatności, odstąpienie od pobierania odsetek za zwłokę oraz rozłożenie płatności na raty – m.in. z tych możliwości mogą skorzystać przedsiębiorcy.

Więcej…

Zagłosuj na Szalone Walizki

KRAJ. Olsztynianie: Dorota Gil-Kowalska i Jarosław Kowalski to para podróżników. Podróżują po Polsce i po świecie. Znani są jako Szalone Walizki. Obecnie biorą udział w 3 Turystycznych Mistrzostwach Blogerów. Przygotowali do niego materiały związane ze Szlakiem Połamanych Semaforów.

Więcej…

Są już w szeregach WMOSG

KĘTRZYN. Pozytywnie zaliczyli postępowanie kwalifikacyjne i są już w szeregach Warmińsko-Mazurskiego Oddziału SG

Więcej…

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy

KRAJ. Od 9 do 29 listopada ponownie przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Można się o niego starać w kilku przypadkach m.in. w razie zamknięcia z powodu covid-19 żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola, szkoły lub innej placówki, do której uczęszcza dziecko.

Więcej…

Pioruny na mistrzostwach w Olsztynie

OLSZTYN/GOŁDAP. Bardzo dobry występ odnotowali zawodnicy MUKS Piorun Gołdap podczas Mistrzostw Województwa Warmińsko-Mazurskiego OZP w Olsztynie.

Więcej…

Zawodniczka Husarii jedzie do Bułgarii

GOŁDAP. Aleksandra Kożak będzie reprezentowała Polskę podczas mistrzostw Europy, które odbędą się w dniach 23 listopada - 3 grudnia w Sofii.

Więcej…

Turniej tenisowy z okazji 450-lecia Gołdapi

GOŁDAP. Gmina Gołdap, UKS Gołdap Zdrój oraz Szkoła Podstawowa nr 2 w Gołdapi zapraszająco udziału w turnieju tenisa stołowego z okazji 450-lecia nadania praw miejskich Gołdapi. Odbędzie się on w dniach 5 i 6 grudnia.

Więcej…

Victoria Bartoszyce pokonana

GOŁDAP. Rominta Gołdap wygrała 3:0 z Victoria Bartoszyce w meczu 16 kolejki rozgrywek grupy 1 klasy okręgowej Warmińsko-Mazurskiego Związku Piłki Nożnej.

Więcej…

Zgrupowanie kadry Polski w boksie

ZAKOPANE/GOŁDAP. Od 8 do 22 listopada  w Zakopanem odbywa się zgrupowanie kadry Polski kadetek w boksie. Udział w nim bierze zawodniczka klubu Husaria Gołdap Aleksandra Kożak.

Więcej…

Wysokie zwycięstwo z Jezioranami

GOŁDAP. 6:0 zakończyło się sobotnie spotkanie MKS Rominta Gołdap - MKS Jeziorany. Na listę strzelców wpisali się: Tomasz Makowski (24'), Dawid Paszkowski (45'), Krzysztof Żukowski (73'), Jakub Pawłowski (76' i 89’) i Michał Mościński (88').

Więcej…

Złote medale dla siatkarzy ZSZ

GOŁDAP. W Kompleksie Sportowo-Rekreacyjnym w Gołdapi odbył się Turniej Wojewódzki Warmińsko-Mazurskiego Szkolnego Związku Sportowego „Moje Boisko Orlik 2012” w Piłce Siatkowej Chłopców - Liceliada.

Więcej…